MOJE ŻYCIE – PIOTR TYMOCHOWICZ - 71

Profesor z Metropolis. Jak Superman otworzył mi drzwi, które prawda zatrzasnęła

(Moje Życie – z mojego subiektywnego punktu widzenia)

Autor: Piotr Tymochowicz

teoriaq.com

Miałem już spore doświadczenie w budowaniu firmy szkoleniowej. Nie tak dawno temu rozwinąłem swoją prywatną działalność gospodarczą Greenpol do osiemnastu placówek nauczania języków obcych oraz technik szybkiego uczenia się – w samej Warszawie oraz w pięciu głównych miastach w Polsce. Z czasem jednak musiałem się ograniczyć tylko do Warszawy, ponieważ nie było szans, by skutecznie działać z ludźmi bez niemal codziennej kontroli i nadzoru. Praca z ludźmi – jak się również okaże w przyszłości – to najtrudniejszy element całej układanki w spółkach czy formach działających na wolnym rynku.

Teraz jednak przestałem prowadzić program „Halo Komputer”, nie pracowałem już w redakcji „Przeglądu Technicznego” ani w „Gazecie Wyborczej” – miałem więcej czasu i mogłem się poświęcić bardziej własnej firmie. Z Jurkiem Szczęsnym przyjaźniłem się dalej, jak i z jego rodziną. Często wpadałem do nich na kolację po ciężkim dniu pracy. Nigdy nie było wiadomo, kiedy Jurek będzie trzeźwy, więc było z nim sporo problemów, ale sam o żadnym leczeniu nie chciał słyszeć.

Miałem także możliwość poświęcania więcej czasu na rozwijanie mojej Teorii Wszystkiego. Tworzyłem z zapałem jej nowy formalizm. To było dla mnie fascynujące, ponieważ Nowa Matematyka, jaką tworzyłem równolegle, pozwalała całą psychologię zapisywać w formie równań. A to oznacza, że nasze zachowania – na przykład – wynikały wprost z rozwiązań tych równań. Nigdzie jednak niczego z mojej teorii nie publikowałem. Czułem, że to sprawa dalekiej przyszłości, gdy sprawdzę jej przewidywania w praktyce. Wyobrażałem sobie, że właśnie do tego potrzebna mi będzie moja firma – jako swoisty poligon doświadczalny – który pokaże, ile moja teoria jest warta. Miałem gotową Nową Teorię Umysłu oraz Teorię Dominant – czyli Nową Teorię Osobowości.

Przewidując rozwój Greenpolu, musiałem stworzyć własną kadrę wiernych mi oraz mojej teorii trenerów. Jako pierwszego zatrudniłem Krzysztofa Piotrowicza, którego poznałem u Marka Kotańskiego. Wspaniały facet, bardzo szybko uczący się i lojalny. Często w rozmowach wspominaliśmy Kotana i czerpaliśmy ze wspólnych doświadczeń.

Aby przyciągnąć do siebie młodych, ambitnych nauczycieli rozwoju osobistego i psychologów, zorganizowałem dużą konferencję w Warszawie pod tytułem: Nowa Rewolucyjna Teoria Osobowości.

To była konferencja jednodniowa, gdzie do południa był wykład i prezentacja, a potem dyskusje i przedstawienie możliwości pracy i współpracy. Pamiętam, że byłem świetnie do niej przygotowany – kupiłem sobie nawet bardzo oryginalny garnitur z długą, prawie do kolan marynarką, umówiłem się do fryzjera.

To była darmowa konferencja. Zaproszenia rozesłałem do szkół, do Kuratorium, do Ministerstwa Edukacji, na wydział Psychologii w Warszawie. O dziwo przybył cały tłum zaciekawionych osób. Konferencja była przewidziana na maksymalnie 200 osób – ale przybyło ponad 600. Zadbałem również o oprawę artystyczną. Przed samym wykładem był wspaniały występ zawodowych aktorów – śpiewających – nawiązujący do mojej prezentacji.

I oto wyszedłem na scenę, na której miałem ogromną tablicę, której płaszczyzna dodatkowo była rzutowana na wielki ekran. Przedstawiłem się z imienia i nazwiska i powiedziałem prawdę, że zademonstruję fragment mojej własnej teorii – dotyczący nowej klasyfikacji osobowości.

I w tym momencie rozpoczęła się burza. Nie zdążyłem słowa napisać na tablicy, nie zdążyłem rysunku żadnego wykonać, a podniosła się wrzawa i las rąk – osób chcących zadać mi pytania. Ze względu na wielkie poruszenie odstąpiłem od kontynuowania samego wstępu i cierpliwie wysłuchałem następujących pytań:

• jakim prawem, młody człowieku, zapraszasz nas i prezentujesz coś – nie mając doktoratu, a nawet dyplomu zpsychologii?

• jaki autorytet w Polsce potwierdzi zasadność twojej teorii?

• jaką mamy mieć pewność, że to nie jakieś piramidalne bzdury?

• ile ci zapłacili za robienie nam wody z mózgu?

• co ty możesz wiedzieć o psychologii, za młody jesteś?

• jakie ty możesz mieć doświadczenia, żyjąc cały czas w PRL?

• od kogo ściągnąłeś teorię, którą chcesz prezentować?

Starałem się zatem po kolei spokojnie odpowiadać na zadane pytania – bardzo skromnie i uczciwie. Niestety moje odpowiedzi zamiast szacunku wzbudzały coraz większą agresję i stawały się coraz bardziej bezczelne.

Powiedziałem w końcu: jak wy możecie cokolwiek oceniać, skoro nie słyszeliście nawet żadnego wstępu – nie daliście mi przecież nic powiedzieć. Na to odezwał się ktoś z sali – że żąda natychmiast zwrotu pieniędzy, że to jakaś niepoważna farsa.

Uprzejmie skomentowałem, że chyba się pan pomylił, bo konferencja jest całkowicie bezpłatna. Na co powiedział, że tak, ale on przyjechał specjalnie z Poznania i żąda natychmiast zwrotu pieniędzy za podróż.

Na tym zakończyłem moją pierwszą konferencję – prosząc, aby chętni do zwrotu pieniędzy za podróż wpisali się na specjalną listę, aby dołączyli bilet, jeśli przyjechali spoza Warszawy, a jeśli ktoś pragnie zwrotu za bilet w Warszawie – niech także zaznaczy to na liście. Na to ktoś odkrzyknął, że bilet biletem, ale on się zwolnił z pracy, a to oznacza stratę całej dniówki i mam mu zwrócić jej równowartość.

Statystyka była przygnębiająca – zwrot za bilety spoza Warszawy dotyczył ok. 20 osób, na listę wpisało się jednak ponad 150 osób żądających zwrotu za bilety tramwajowe czy autobusowe, i dwie osoby pragnące wyłudzić ponad 500 złotych. Byłem w szoku – wszyscy otrzymali zwroty pocztą, tak jak obiecałem.

Potem miałem pretensje sam do siebie – przecież łatwo to mogłem przewidzieć, przecież dokładnie wiem, w jakim państwie i społeczeństwie działam, mogłem przecież przygotować zupełnie inną prezentację – mogłem zwyczajnie nie powiedzieć prawdy, a dokładnie to, co ludzie pragną usłyszeć. Poza tym nie wolno ludziom niczego dawać za darmo – szczególnie w roszczeniowym, zakompleksionym społeczeństwie – bo jak za darmo, to pewnie nic nie warte.

Powiedziałem sobie – ok, nie liczy się przecież, ile razy upadam, a ile razy się będę podnosić. Postanowiłem powtórzyć moją konferencję, tym razem w Krakowie, gdzie bilety były za symboliczną kwotę, i za kilka miesięcy zaprosiłem podobne grono na mój występ.

Tym razem przygotowałem się socjotechnicznie. Na wstępie był podobny występ artystyczny, a potem wyszedłem na scenę i zwyczajem polskim najpierw „przeprosiłem wszystkich, że żyję”, czyli przeprosiłem, że ja jako niegodny, bez dyplomów prezenter Nowej Teorii śmiem się tu pojawić. Ale byłem kilka lat w Pensylwanii asystentem profesora czterech fakultetów – jego ekscelencji profesora Jamesa McClarka Davidsona – fizyka i psychiatry jednocześnie. Wymyśliłem to nazwisko w ostatniej chwili – przypomniałem sobie, że Superman, jak udawał niezdarnego dziennikarza z Metropolis, przedstawiał się jako James Clark właśnie.

I powiedziałem jeszcze, że przedstawię tylko zarys teorii – bo oni jako psychologowie zawodowi pewnie lepiej ją będą w stanie zrozumieć niż ja, skromny fizyk także bez dyplomu. Wszyscy wykazali potakującą akceptację i nie było żadnych pytań.

Nie tylko mogłem spokojnie przedstawić cały wstęp, ale zaraz potem główny zarys teorii. Na koniec dodałem – tym razem od siebie – jak to wszystko może być niezwykle perspektywiczne dla rozwoju nauki i że w imieniu szanownego profesora mam stworzyć zespół psychologów i nauczycieli współpracujących.

Dostałem owacje na stojąco. Słyszałem okrzyki, że teoria jest rewolucyjna i fascynująca. Prawie wszyscy wpisali się na listę jako chętni do współpracy.

Wiele osób podchodziło do mnie i dzieliło się swoimi uwagami – najczęściej całą litanią pochlebstw i zachwytów. Ktoś powiedział, że profesor Clark jest niekwestionowanym geniuszem, skoro coś tak potężnego wymyślił.

Miałem co prawda ponad 300 osób chętnych do współpracy – choć nie było to realne ze względu na odległość pomiędzy Warszawą a Krakowem, ale trudno – występ ten miał dla mnie głównie wymiar poznawczy, nie logistyczny czy organizacyjny. Pokazał, co tak naprawdę w Polsce się liczy, na co ludzie zwracają uwagę – i jak bardzo nobilitowany jest papier dyplomowy.

Gdybym wtedy miał dostęp do mediów, opisałbym całe zdarzenie jako porównawcze i demaskujące. Cóż, robię to teraz po ponad 45 latach.

W Polsce powoli przebijał się Internet. Na ulicy Hożej w Warszawie byłem świadkiem wysłania czy raczej przyjęcia pierwszego symbolicznego e-maila z Kopenhagii. Przez następne lata nie będzie jednak dostępny dla indywidualnych osób, a raczej dla środowisk akademickich.

Dochodzę też do wniosku, że środowisko psychologów i nauczycieli nie jest moim idealnym środowiskiem dla rekrutacji trenerów. Wydaje mi się, że znakomita większość psychologów to ludzie o mniejszych czy większych problemach własnych – którzy wybrali psychologię albo jako obronę przed wojskiem, albo w nadziei, że lepsza znajomość psychologii pozwoli im lepiej rozwiązywać traumy i problemy własne.

Wynajmuję większy lokal w Warszawie i szukam jakiejś kompetentnej sekretarki czy sekretarza, który objąłby prowadzenie biura. Daję ogłoszenie do lokalnych gazet i prowadzę rekrutacyjne przesłuchania zgłaszających się osób. To najczęściej cała litania postaw roszczeniowych, przetykana grandiozą albo petidiozą, czyli albo poczuciem wyższości, albo zakompleksieniem. Nie wybieram nikogo.

Zrezygnowany wyjeżdżam sobie na spacer po Starym Mieście w Warszawie, przy okazji spotykając się ze znajomym malkontentem ze szkoły średniej, Marcinem Jaroszyńskim. Bardzo szybko zaczynam żałować, bowiem jego niekończące się narzekania coraz mocniej psują mi nastrój. Ale oto widzimy obaj skuloną, piękną młodą dziewczynę przy pomniku Zygmunta. Wygląda, jakby płakała – choć ona temu stanowczo zaprzecza, ale jest jakiś głęboki smutek w jej oczach. Mówi nam, że jest gościnnie w Warszawie, szuka pracy i ma skomplikowaną sytuację rodzinną.

Zapraszamy ją na wspólny spacer. Jestem bardzo mile zaskoczony jej otwartością i bezpośredniością, gdy nam opowiada o swoich problemach rodzinnych i o ciężkim samotnym życiu połączonym z wychowywaniem małoletniej córki.

To Anna Świątkowska – która tym samym zaliczyła nieświadomie rozmowę wstępną na temat pracy. I wcale nie chodziło o litość ani o to, aby koniecznie jej pomóc; znacznie bardziej zmotywowała mnie do niej jej otwartość i bezpośredniość. Od jutra zacznie prowadzić moje biuro i intensywnie uczyć się profesjonalnego podejścia do klientów.

Na kolejnej rekrutacji wybieram kolejną młodą dziewczynę, ale nie taką, która najlepiej i profesjonalnie się prezentuje, ale najbardziej z nich kreatywną. Anetę. W ramach prezentacji dziewczyna ta mówiła o sobie i swoich umiejętnościach rymowanym wierszem – co natychmiast mnie ujęło. Do zespołu należy jeszcze moja zaufana starsza pani – która kiedyś pomagała mi w księgowości – Agnieszka Grochala. Mam cały zespół w komplecie. Przez kolejne lata okaże się, że był to bardzo dobry wybór, który się świetnie sprawdził w praktyce. Będziemy razem pracować wiele lat.

MOJE ŻYCIE • PIOTR TYMOCHOWICZ • teoriaq.com