Najważniejsze idee Teorii Q

Centralną propozycją Teorii Q jest poszukiwanie uniwersalnej budowy struktur. Dwa elementy lub procesy oddziałują, tworzą relację, zmieniają własny stan i mogą wytworzyć wspólną, emergentną jakość.

Autor stosuje ten schemat do matematyki, fizyki, psychologii, komunikacji i zjawisk społecznych. Podobieństwo diagramu nie oznacza jednak, że wszystkie te dziedziny są naukowo tym samym — chodzi o wspólną formę interpretacji.

W Teorii Q obserwator nie jest biernym widzem stojącym poza układem. Rodzaj kontaktu, pomiaru lub interakcji wpływa na to, jaki obraz obiektu powstaje.

Przykład z książki: kształt kawałka tortu zależy od sposobu krojenia. Nóż zmienia tort, tort pozostawia ślad na nożu, a rezultatem interakcji jest nowy układ.

Według Teorii Q człowieka nie należy sprowadzać do trwałego zestawu cech. Jest dynamicznym procesem: zmienia się poprzez doświadczenia, własny wgląd, relacje i obrazy tworzone przez innych ludzi.

Taki sposób myślenia przesuwa uwagę z pytania „jaki jestem?” na pytania „jakim procesem obecnie jestem?”, „co mnie zmienia?” i „jak moje relacje wpływają na przyszły stan?”.

Jednym z głównych motywów teorii jest próba zdefiniowania „niczego”, zera i braku egzystencji. Autor rozpatruje zero jako klasę wielu możliwych par, które wzajemnie się równoważą.

W tej interpretacji byt pojawia się wraz ze złamaniem doskonałego bilansu lub symetrii. Jest to autorska propozycja filozoficzno-formalna, a nie potwierdzony model fizyczny.

QMatematyka proponuje interpretować działania nie tylko jako operacje na liczbach, lecz jako rodzaje procesów. Dodawanie odpowiada zestawieniu i emergencji addytywnej, a mnożenie — oddziaływaniu, które wytwarza nową jakość.

W materiałach pojawiają się również działania określane jako sklejanie, składanie, zbieranie i uwspólnienie.

Teoria Q rozwija własne modele wizerunku, komunikacji, gier behawioralnych, identyfikacji, marketingu oraz negocjacji. Wspólnym elementem jest analiza tego, jak człowiek, otoczenie i relacja wzajemnie się zmieniają.

Praktyczne zastosowania są przedstawiane jako konsekwencje tego samego schematu strukturalnego, który wcześniej służy do omawiania pojęć bardziej abstrakcyjnych.