MOJE ŻYCIE – PIOTR TYMOCHOWICZ - 73

Zupa cebulowa

(Moje Życie – z mojego subiektywnego punktu widzenia)

Autor: Piotr Tymochowicz

teoriaq.com

Dzień ten zapowiadał się jak zwykle. Z przyjemnością jechałem do mojego biura, ponieważ wszystko, co się tam działo, było moją pasją. Szkolenia regularnie odbywały się w dużym salonie mojego biura, rzadko w obcych firmach czy domach. W ciągu tygodnia skupialiśmy się na działaniach szkoleniowych, a w weekendy na castingach i ewentualnym przygotowaniu do pokazów mody.

Tego dnia miałem jechać na pierwszą moją rozmowę wstępną w dużej korporacji, by opowiedzieć więcej o specyfice moich szkoleń prezesowi korporacji. W międzyczasie dzwoniła zapłakana Kasia – córka Jurka, mówiąc mi, że ma dość, że Jurek wciąż pijany, że przeprowadza się ze swoją mamą do małego mieszkanka mamy na ulicę Solec w Warszawie. Prosiła, bym pomógł im przy transporcie niezbędnych rzeczy.

Po całkiem, myślę, udanej rozmowie z prezesem pojechałem więc na Żoliborz do mieszkania Jurka. Barbary – żony Jurka – już nie było. Zabrała swoje rzeczy i rzeczywiście się wyprowadziła. Kasia kończyła pakowanie. Jurek siedział w swoim fotelu jakby nieobecny. Na stole stały puste butelki po wódce. Usiadłem naprzeciw Jurka, próbując z nim porozmawiać – choć wiedziałem, że to nie ma większego sensu, bo na temat jego problemu rozmawiałem z nim setki razy – nadaremno.

W pewnej chwili powiedział lekko chrypliwym, niewyraźnym głosem: „Ja nie dam rady – być sam, nie poradzę sobie.”

Wiedziałem, że Barbara wielokrotnie zapowiadała mu, że ma dość, że albo pójdzie się leczyć, albo ostatecznie się wyprowadzi i rozwiedzie z nim. Po większych awanturach Jurek obiecywał, że sam sobie da radę i przestanie pić na dobre. Wytrzymywał maksymalnie trzy dni bez picia. Potem musiał pić do niemal utraty przytomności, by trzeźwieć kolejną dobę – i tak w kółko. Raz na kilka miesięcy wpadał w tzw. ciągi alkoholowe, w trakcie których potrafił pić non stop przez 4 dni.

Kiedyś sprezentowałem im swój stary samochód – gdy sobie kupiłem nowy – pod warunkiem, że Jurek zacznie się leczyć. Skończyło się na obietnicach. Barbara go przejęła dla bezpieczeństwa.

Jurek na chwilę oprzytomniał i powiedział: „Zobacz, zabrała swoje rzeczy i opuściła mnie. Ona wie, że ja nie potrafię żyć sam. A teraz i Kasia się wyprowadza. Porozmawiaj z nią proszę. Tym razem pójdę na odwyk.”

Niestety nikt z nas w to nie wierzył. Mimo to poprosiłem Kasię o numer telefonu, przeszedłem do ich przedpokoju i zadzwoniłem do Barbary. Powiedziała, że po wielu latach podjęła ostateczną decyzję i że nie ma takiej możliwości, aby ją zmieniła. Trudno było nie przyznać jej racji. Jurek nie stawał się co prawda agresywny w stanie upojenia – raczej zaczynał być aktywny towarzysko i natrętnie bełkotał coś nieustannie. Widać było, jak na przestrzeni lat alkohol niszczy jego organizm. Wyglądał na znacznie więcej lat niż faktycznie miał.

Jurek był alkoholikiem, który nie wyobrażał sobie życia bez wódki, za mało miał pragnienia, by się z niej ostatecznie wyzwolić. Ale nawet w skrajnym pijaństwie nie przestawał być opiekuńczym i dobrym człowiekiem. Pamiętam taką prostą, ale wymowną scenę, gdy przyjechałem do nich zmęczony i czekałem na Kasię, by zabrać ją do kina – ale na chwilę położyłem się na ich kanapie, by zdrzemnąć się chociaż kilka minut. Jurek był jak zwykle upojony alkoholem i ledwo siedział przy stole, ale podniósł się i zataczając się przyniósł mi koc z pokoju Kasi, aby mnie nim nakryć. To prosty, ale serdeczny gest, który zanotowałem w półśnie. Nie mogłem także zapomnieć, że Jurek uratował mi życie na Litwie. Żyłem dzięki jego odwadze i determinacji.

Wróciłem do salonu, gdzie siedział w fotelu, dopijając jakieś resztki piwa z puszki. Powiedziałem mu, że jedyna droga, jaką widzę, to aby pozytywnie zaskoczył i Barbarę, i Kasię tym, że rzeczywiście zapisze się na odwyk – że mu w tym pomogę i wszystko zorganizuję, jak wielokrotnie mu zresztą proponowałem.

Jurek pokiwał głową i nagle powiedział, że chyba rzeczywiście musi coś z tym zrobić, bo nawiedzają go natrętne myśli samobójcze i sam się obawia, że może nad nimi kiedyś nie zapanować. Pamiętam, że mówił o tym wielokrotnie wcześniej. Kilka razy miał wyznaczone terminy na odwyk, jednak zawsze w ostatniej chwili zmieniał zdanie i wracał do pijaństwa.

Nie wiedziałem, co mogę zrobić w tej sytuacji. Wszelkie moje próby pomocy spełzły na niczym. Kiedyś zawiozłem go na spotkanie klubu AA, gdzie w towarzystwie terapeuty ludzie otwierali się i opowiadali o problemach swoich. Jurek wytrzymywał na takich spotkaniach do kilku razy. Na trzeźwo był bardzo inteligentnym i wrażliwym człowiekiem, trudno mu było dostosować się do grupy znacznie mniej inteligentnych rozmówców. A w takich spotkaniach uczestniczyli na ogół dość ograniczeni, czy zwyczajnie bardzo prości ludzie – rzeczywiście. Jurek nazywał ich poczciwymi tłukami, z którymi oprócz problemu alkoholowego nie ma o czym rozmawiać.

Myślę, że istotnie to był słabo dostrzegany problem takich spotkań czy grup. Kompletne niedopasowanie pod kątem intelektualnym.

Nie chciałem się mieszać za mocno w ich rodzinne sprawy. Z jednej strony doskonale rozumiałem i Barbarę, i Katarzynę, ale z drugiej było mi szkoda Jurka. Wiedziałem, jak bardzo jest towarzyski i jak bardzo potrzebuje wokół siebie ludzi, w szczególności swoich bliskich.

Kasia skończyła pakować ostatnią walizkę. Miała łzy w oczach. To były łzy bezradności, bo chciała być ze swoją mamą i także mieć normalny dom, ale z drugiej strony wiem, że bezwarunkowo kochała swojego ojca i rozumiała klincz mentalny, w jakim się znajdował.

Zanim wyszliśmy, podeszła do niego, objęła go i powiedziała: „Bądź silny tato, przyjadę do ciebie w weekend.”

Sam nie pożegnałem się z nim, wiedząc, że pewnie za kilka godzin wrócę, jak tylko odwiozę Kasię. Po drodze dowiedziałem się od niej, że kilka tygodni temu wyrzucono Jurka z pracy z Gazety Wyborczej – ale nawet nie bezpośrednio za pijaństwo, ale za jakąś awanturę, którą Jurek urządził, czując się z jakiegoś powodu pokrzywdzonym. Nigdy nie dowiedziałem się, o co wtedy chodziło. Wiedziałem, że wcześniej czy później i tak go zwolnią pod byle pretekstem, ponieważ jego alkoholizm był tajemnicą poliszynela.

Nie namawiałem na siłę ani Katarzyny, ani Barbary na powrót do domu, bo wiedziałem, jak obie mają silną potrzebę stabilizacji i zwykłej codziennej normalności. Wierzyłem, że nowa sytuacja może spowodować znacznie większą motywację Jurka do podjęcia regularnego leczenia.

Odwożąc Kasię do jej nowego mieszkania, wpadłem na moment do biura po materiały szkoleniowe na kolejny dzień – tam zastałem notatkę, aby skontaktować się ze znajomym, do którego przyjechali goście z Australii i który prosił mnie o pomoc w oprowadzaniu ich po Warszawie. Oddzwoniłem, że zjawię się w hotelu, gdzie przebywają, za godzinę. Zadzwoniłem także do Jurka z zapytaniem, jak sobie radzi i czy chce, abym następnego dnia po szkoleniu do niego wpadł.

Odebrał. Powiedział, że robi swoją ulubioną zupę cebulową i żebym koniecznie wpadł jeszcze tego samego dnia. Powiedziałem, że się postaram, a jak nie to będę kolejnego dnia wieczorem. Jurek nalegał, abym koniecznie przyjechał tego samego dnia.

Niestety moje spotkanie ze znajomym, który ledwo mówił po angielsku, dlatego byłem mu tak potrzebny, przeciągnęło się znacznie i zmęczony późnym wieczorem pojechałem do swojego mieszkania.

Następnego dnia po szkoleniu zadzwoniłem do Jurka, by zaanonsować swój przyjazd. Nie odbierał. Pomyślałem, że najprawdopodobniej leży nieprzytomny po kolejnej dawce alkoholu. Wyruszyłem do niego wczesnym wieczorem, choć na kolację miałem wpaść do Kasi.

Jurek nie odpowiadał na dzwonek do drzwi. Jak ktoś z domowników był w domu, mieszkanie zawsze było otwarte. Nacisnąłem na klamkę i wszedłem do środka. Wszędzie paliło się jasne światło, mimo że było jeszcze stosunkowo jasno. W kuchni zastałem bałagan, a na stole stał wielki gar z cebulową zupą. Jej zapach roznosił się po całym mieszkaniu. Nie było Jurka ani w salonie, ani w pokoju Kasi. Otworzyłem drzwi do łazienki.

W jasnym jej świetle zobaczyłem nagle Jurka wiszącego na smyczy psa, przywiązanej do rury nad wanną. Jurek wisiał półsiedząc. Jego stopy lekko dotykały podłogi. Twarz miał nienaturalnie bladą. Na jakąkolwiek pomoc było już za późno.

W szoku usiadłem na podłodze i zamarłem. Trudno mi było oddychać przez kilkanaście sekund. Powoli zbierałem swoje myśli. Czułem ogromną rozpacz tak rozdzierającą od wewnątrz, że nie byłem w stanie ani wezwać pogotowia, czy policji.

Oto byliśmy sami – oto było moje z nim pożegnanie. W myślach żegnałem się z nim na zawsze. Dziękowałem mu za wiele dobrych chwil spędzonych razem, za uratowanie mi życia, za nasze wszystkie wspólne przygody, jednocześnie przepraszając, że nie przyjechałem poprzedniego dnia. Miałem porażające poczucie, że może mogłem temu zapobiec – przyjeżdżając wcześniej, że może nie uczyniłem dla niego dostatecznie dużo, że może mogłem coś więcej jeszcze zrobić. Sekundy rozciągały czas w niekończące się długie minuty.

Wiedziałem, że muszę się sam pozbierać i muszę zapobiec temu, aby Kasia zobaczyła ten widok, który miałem przed oczami. Czułem się odpowiedzialny za misję przekazania tej tragicznej wiadomości Barbarze i Kasi. Nie wiedziałem jeszcze, jak to zrobić. Czułem, że wcześniej muszę powiadomić policję i pogotowie. Przeżyłem już wiele jak na swój wiek, wydawało się, że powinienem być oswojony ze śmiercią bliskich mi osób. Ale to nieprawda. Ze śmiercią bliskich nie da się oswoić.

Nie mam pojęcia, ile minęło czasu do momentu, gdy zadzwoniłem na policję. Czas zatrzymał się dla mnie wtedy w przestrzeni kilku metrów kwadratowych. Nie mam pojęcia, ile czasu trwały czynności policjantów i medyków. Pamiętam, że dali mi coś na uspokojenie i krótko odnotowali moje zeznania. Jurek nie pozostawił żadnego listu pożegnalnego. Jego pożegnaniem była zupa cebulowa i dwa talerze pozostawione przy zupie. Czyste talerze, czyli sam nie jadł tej zupy. Może czekał na mnie. Może go zawiodłem wtedy, gdy mnie najbardziej potrzebował. Ta myśl będzie mi towarzyszyć na zawsze.

Zadzwoniłem do mojej przyjaciółki – doświadczonej psycholog, z którą wielokrotnie prowadziłem razem szkolenia w duecie – Teresy Sassak, by poradzić się jej, jak mam przekazać tę wiadomość Barbarze i Kasi. Doradziła, że najpierw Barbarze i abym jej pozostawił przekazanie tej wiadomości dalej. Tak uczyniłem.

Pojechałem do śródmieścia i zastałem Barbarę przygotowującą kolację. Kasia kąpała się w tym czasie. Z ciężkim sercem przekazałem wiadomość. Barbara zareagowała spokojnie. Pamiętam, że zamyślona powiedziała tylko: „A jednak to zrobił.” I prosiła mnie, abym poczekał, a sama weszła do łazienki.

Po kilkunastu sekundach usłyszałem rozdzierający serce krzyk i płacz Kasi. To był chyba najtrudniejszy i dla mnie moment. Kasia wybiegła z łazienki, objęła mnie płacząc i zaraz potem zamknęła się w swoim pokoju.

Byłem współorganizatorem pogrzebu Jurka. Chciałem, aby było trochę tak, jak wyglądało jego życzenie, o którym kiedyś mi opowiadał. Chciał, aby był szampan i muzyka zespołu Scorpions albo skrzypce, które uwielbiał.

Miałem wtedy jakieś okazjonalne kontakty z moją siostrą cioteczną Magdą, która była skrzypaczką w operze narodowej. Poprosiłem ją, aby zagrała w kościele. Zgodziła się bez słowa i powiedziała, że przyjedzie ze swoim chłopakiem, także muzykiem. Podczas mszy pożegnalnej nastąpiło coś, co zaważyło potem na moich rodzinnych kontaktach. Chłopak mojej siostry powiedział, że oboje zagrają, co sobie życzę, ale za 500 złotych – bo to minimum, jakie muszą mi policzyć. Trochę mnie to zbiło z tropu – niedowierzałem, że można w takim momencie stawiać mi jakieś warunki finansowe. Zacisnąłem zęby i zgodziłem się bez sprzeciwu. Ale na tym nie koniec – powiedzieli, że muszą otrzymać zapłatę natychmiast, przed występem, bo inaczej nie wystąpią.

Myślałem, że śnię. Przecież nigdy nie mieliśmy żadnych zatargów, żadnych wspólnych interesów ani żadnych powodów do tego, aby aż tak sobie nie ufać czy tak względem siebie postępować. Podszedłem wtedy do mojego przyjaciela i poprosiłem, aby za mnie załatwił całą sprawę, co jeszcze trochę i dam w zęby tym ludzkim hienom.

To był ostatni raz, kiedy zamieniłem jakieś słowo z moją siostrą i jej rodziną. Przyszłość nie raz jeszcze pokaże, jak pazernym można być na pieniądze w jej wydaniu.

Kasia napisała długi list, który na zawsze pozostanie w trumnie Jurka. Ja będę się z nim żegnać jeszcze wiele razy w moim sercu.

To wydarzenie zakończyło również moje sporadyczne spotkania i podróże z samą Kasią. Rozumiałem, że zaczyna w swoim życiu nowe otwarcie, i akceptowałem to w pełni, nie narzucając się. Dla mnie oznaczało to jednak podwójną żałobę – za Jurkiem oraz moją namiętną relacją z Katarzyną.

Życie toczyło się dalej.

MOJE ŻYCIE • PIOTR TYMOCHOWICZ • teoriaq.com